Artisanale producten en eerlijke handel: een goed huwelijk

vrijdag, 24 februari 2012 14:45

In januari 2012 gaf het OIVO een studie uit waarin non-foodproducten en artisanale artikelen die Oxfam verkoopt, vergeleken worden met producten die op de Belgische markt verkrijgbaar zijn. De OIVO-studie gaf elk product een beoordeling, gebaseerd op criteria als kwaliteit of gezondheid, milieu, prijs en eerlijke handel. Bekijk hier de resultaten voor o.a. zeep, oorringen en wenskaarten.

Globale evaluatie

Conclusie: artisanale producten afkomstig van eerlijke handel scoren goed op kwaliteit. Ze garanderen een eerlijke vergoeding voor de producenten, maar hun samenstelling toont net zo goed eerbied voor de eerlijke handel. Vaak zijn de producten gelabeld door officiële organismen, wat de betrouwbaarheid van de verstrekte informatie garandeert. Consequentie van die voordelen is… een hogere prijs.

De werkwijze

Aan elk van de producten werd een score op een schaal van 0 tot 2 gegeven voor de verschillende criteria: kwaliteit of gezondheid, milieu, prijs en eerlijke handel. Elke score werd zo objectief mogelijk toegekend, om de verschillende kenmerken van de producten samen te vatten:

• Milieuscore: een hoge score wijst op een laag verpakkingsgewicht, een groot aandeel recycleerbare verpakkingsmaterialen, een relatief kleine vervoerafstand alsook ingrediënten / materialen met een beperkte milieu-impact (petrochemische ingrediënten vervangen door natuurlijke en/of biologische ingrediënten in het geval van de handcrèmes en de zepen, bijvoorbeeld) en de eventuele aanwezigheid van een label.
• Gezondheidsscore: enkel toegepast op de handcrèmes en zepen, houdt deze score rekening met de mogelijke aanwezigheid van schadelijke i ngrediënten voor de gezondheid, alsook met het aandeel allergieverwekkende ingrediënten in de formule.
• Kwaliteitsscore: toegepast op alle producten, uitgezonderd de handcrèmes en zepen, vat deze score de kwaliteit en de functionaliteit van de producten samen.
• Eerlijke handelsscore: een product dat van eerlijke handel afkomstig is, maar geen label heeft, krijgt een score 1; met een label wordt dat score 2. Een product dat niet van de eerlijke handel afkomstig is, krijgt systematisch een "0" op het rekwest.
• Prijsscore: vergeleken met het gemiddelde van de prijzen van elke categorie krijgen de producten een score "0" (heel duur), "1" (in de middenmoot) of "2" (heel zuinig).

De som van deze scores maakt een globale score op 8, die alle kenmerken van de producten samenvat en afweegt.

Resultaten per productcategorie

In onderstaande samenvatting toont OIVO enkele resultaten van de prijsevaluatie. De volledige studie (voorlopig enkel beschikbaar in het Frans) kan je hier lezen: Produits artisanaux et commerce équitable.

 

Handcrèmes

Handcrème die de beste combinatie aan kenmerken biedt op het vlak van milieu + prijs : Biopha Nature. Weinig verrassend blijkt dat de 3 goedkoopste producten ook de meest 'industriële' producten zijn: Hand+ (Hema), Ikea en Byphasse (Trafic), 3 crèmes zonder label, in groot formaat in de handel gebracht (150-250 ml) en zonder bijzondere claim betreffende het duurzame karakter van hun productie. Deze producten krijgen gelijkaardige globale scores van respectievelijk 3, 3 en 2. Het product The Body Shop blijkt duur te zijn en tegelijk heel weinig goede kenmerken op het gebied van gezondheid en milieu te bieden.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Carrefour	Biopha Nature	1	2	2	0	5
OXFAM WERELDWINKEL	Biopha Natyr	0	2	2	1	5
Hema	Hand +	2	1	0	0	3
Ikea	Ikea	2	0	1	0	3
Trafic	Byphasse	2	0	0	0	2
Yves Rocher	Yves Rocher	1	0	1	0	2
The Body Shop	The Body Shop	0	0	1	0	1

 

Zepen

Zeep die de beste combinatie aan kenmerken biedt op het vlak van milieu + prijs : Carrefour Bio.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Carrefour	Carrefour bio	1	2	2	0	5
OXFAM WERELDWINKEL	Oxfam	0	2	2	1	5
Trafic	Alighiero Campostrini	1	1	1	0	3
Yves Rocher	Yves Rocher	1	1	1	0	3
Blokker	Dove	2	0	1	0	3
The Body Shop	The Body Shop	0	1	1	0	2

 

Oorringen

De oorringen van de Carrefour komen op 4,95€ terwijl die van Oxfam 10,50€ kosten, d.i. 212% meer dan de eerste. Dat groot verschil wordt hoofdzakelijk verklaard door het feit dat Oxfam producten levert die afkomstig zijn van de eerlijke handel, die de producent een eerlijk loon waarborgt.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
OXFAM WERELDWINKEL	Oxfam	0	1	2	1	4
Carrefour	Accessoires	2	1	0	0	3

 

Halssnoer

Het halssnoer Accessories van Carrefour kost 7,95€, terwijl de klant voor het halssnoer van Oxfam 24,50€ zal moeten neertellen. Dat komt neer op meer dan het driedubbele van de prijs van het product dat in het warenhuis verkocht wordt. Die hoge prijs kan een rem zijn voor de consumenten.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
OXFAM WERELDWINKEL	Oxfam	0	1	2	1	4
Carrefour	Accessoires	2	1	0	0	3

 

Sjaal

De goedkoopste foulard is die van Carrefour, voor 6,00€. Bij Blokker wordt een foulard verkocht van 9,99€. Bij Oxfam kost de foulard 18,90€, d.i. tweemaal de gemiddelde prijs van de twee reeds genoemde foulards. De prijs/kwaliteitverhouding van laatstgenoemde foulard is de minst goede omdat de hoge prijs in combinatie komt met grote breekbaarheid van het product.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Carrefour	Carrefour	2	0	1	0	3
Blokker	Blokker	2	0	1	0	3
OXFAM WERELDWINKEL	Oxfam	0	1	0	1	2

 

Wenskaarten

De loutere prijsvergelijking is ongunstig voor de wenskaart van Oxfam. Ze kost immers 3,50€/stuk, terwijl de Ikea-kaarten 2,00€/5 stuks kosten. Naargelang de gewoonten van de consumenten (wensen sturen naar alle kennissen of enkel naar enkele naaste kennissen, hebben ze al omslagen thuis of moeten ze er nog speciaal kopen voor de eindejaarsfeesten, enz.) zal de ene formule voordeliger zijn dan de andere.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Ikea	Accessoires	2	1	1	0	4
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	0	2	1	3

 

Puzzels

Het prijsverschil tussen de diverse bestudeerde puzzels is heel groot, tot wel een factor 10 tussen de puzzel van Hema (1€) en die van Oxfam (10,50€). De prijzen van de puzzels van Trafic en Carrefour situeren zich daar tussenin, met respectievelijk 4,49€ en 6,50€. De puzzel van Trafic biedt de beste prijs/kwaliteitverhouding en is tegelijk veilig. Het probleem ligt echter op het niveau van de functionaliteit: hij is niet erg praktisch in gebruik. De puzzel van Carrefour is waarschijnlijk een goed compromis tussen de prijs en de veiligheid, als de consument niet te nauw naar de productkwaliteit kijkt.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Trafic	Lena	2	0	1	0	3
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	1	1	1	3
Hema	Hema	2	0	1	0	3
Carrefour	Ravensburger	1	2	0	0	3

 

Kom

De goedkoopste kom vinden we bij Carrefour. In promotie gekocht kost hij 1,00€. De kom die Blokker verkoopt, gaat over de toonbank voor 1,99€, ook al staat er op het etiket 1,79€. De prijs bij Trafic is 2,49€, en bij Hema en Ikea 2,50€. Bij Casa kost een kom nauwelijks meer (2,59€), terwijl de kom van Oxfam de duurste is met 4,50€. Bovendien verschilt de prijs op de verpakking van de kom (4,50€) van die op de kom zelf (4,00€), wat betekent dat de consument een verpakking van 0,50€ betaalt. Al bij al is er verschil met factor 4 tussen de prijs van de goedkoopste kom (Carrefour) en die van de duurste kom (Oxfam).

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Ikea	Ikea	1	2	2	0	5
Carrefour	Carrefour	2	2	1	0	5
Blokker	Blokker	2	1	1	0	4
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	0	2	1	3
Hema	Hema	1	1	1	0	3
Trafic	Trafic	1	1	1	0	3
Casa	Casa	1	0	1	0	2

 

Koffiemok

De prijs van de koppen gaat van 1,00€ in promotie bij Carrefour tot 6,00€ bij Oxfam. Bij Trafic kost hetzelfde soort artikel 1,59€ en bij Hema 1,95€. Blokker verkoopt koppen voor nauwelijks meer geld: 1,99€. Casa en Ikea verkopen dit product respectievelijk aan 2,59€ en 2,50€. Het Oxfam-product is meer dan dubbel zo duur als de concurrenten die producten uit de gewone handel verkopen.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Carrefour	Carrefour	2	2	1	0	5
Blokker	Blokker	2	2	1	0	5
Trafic	Trafic	2	2	0	0	4
Ikea	Ikea	1	1	2	0	4
Hema	Hema	2	0	1	0	3
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	0	2	1	3
Casa	Casa	1	0	1	0	2

 

Wijnglazen

Er is een groot verschil in prijs tussen de verschillende bestudeerde glazen: een factor 5 werd opgetekend tussen de goedkoopste en de duurste glazen. De goedkoopste komen van bij Ikea (0,58€/glas) en Carrefour (0,60€/glas). De glazen bij Trafic worden verkocht tegen een middelmatige prijs (2.00€/verre). De duurste glazen vinden we bij Oxfam (3,32€/glas), Blokker (3,33€/glas) en Casa (3,99€/glas). Bij gelijke kwaliteit is de prijs een belangrijke factor in de aankoopbeslissing.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Ikea	Ikea	2	2	2	0	6
Carrefour	Carrefour	2	1	1	0	4
Trafic	Trafic	1	2	1	0	4
Blokker	Blokker	0	1	1	0	2
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	1	0	1	2
Casa	Casa	0	0	2	0	2

 

Badhanddoek

De duurste badhanddoek is die van Oxfam. Met een prijs van 28,50€ is hij 285% duurder dan de duurste handdoek van de traditionele ketens, het product van Ikea (9,99€). De handdoek van Hema is de goedkoopste in zijn categorie (3,50€), gevolgd door de badhanddoeken van Trafic (4,99€), Carrefour (5,00€), Blokker (6,99€) en Casa (6,99€). De prijs kan duidelijk een rem op de aankoop van badhanddoeken uit de eerlijke handel zetten, in zoverre de functionaliteit in termen van wastemperatuur niet ideaal is en het lichte krimpen dat vastgesteld werd, enkel toe te schrijven kan zijn aan de gemengde samenstelling van het textiel.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Casa	Casa	2	2	2	0	6
Hema	Hema	2	0	2	0	4
Trafic	Trafic	2	0	1	0	3
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	0	1	2	3
Ikea	Ikea	1	0	1	0	2
Blokker	Blokker	2	0	0	0	2
Carrefour	Carrefour	0	0	1	0	1

 

Badjas

De vergelijking van de prijzen is nog maar eens nadelig voor het Oxfam-product, aangezien het meer kost dan alle andere producten. Het verschil bedraagt 245% met de duurste badjas en 350% met de goedkoopste: Oxfam = 24,50€, Trafic = 9,99€, Hema = 8,95€, Carrefour = 7,90€ en Ikea = 6,99€. Dat grote verschil houdt waarschijnlijk verband met het feit dat de eerlijke handel, bij gelijk(w)aardige transportkosten, de producenten 2 tot 3 maal beter vergoedt dan de traditionele handel doet.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	0	1	2	2	5
Trafic	King Bear	1	1	1	0	3
Ikea	Ikea	2	0	1	0	3
Hema	Hema	2	0	1	0	3
Carrefour	Carrefour	2	0	0	0	2

 

Mandjes

Het Oxfam-product is het goedkoopste (2,50€) onder de stevige mandjes (4,99€ bij Blokker en dezelfde prijs bij Casa), wat een uitstekende prijs/kwaliteitverhouding betekent. Het mandje van Carrefour is wel van mindere kwaliteit dan dat van Oxfam, maar kost toch ook 2,50€, terwijl het mandje dat Trafic verkoop, op 1,79€ komt.

 

Winkel	Merk	Beoordeling Prijs	Beoordeling Milieu	Beoordeling Gezondheid	Beoordeling Eerlijke Handel	Algemene Evaluatie
Oxfam Wereldwinkel	Oxfam	2	1	2	1	6
Blokker	Curver	0	2	2	0	4
Carrefour	Carrefour	2	1	1	0	4
Casa	Casa	0	1	2	0	3
Trafic	Trafic	2	1	0	0	3