Dialoog over verantwoorde distributieketens in een duurzame samenleving

donderdag, 19 oktober 2006 23:00

Wat doen Belgische supermarkten op vlak van duurzame ontwikkeling?

Stel deze vraag aan klanten van supermarkten en de kans is groot dat slechts een handvol een antwoord kan formuleren. Precies daarom organiseerden Forum ETHIBEL vzw en Netwerk Bewust Verbruiken vzw (NBV) in samenwerking met de Koning Boudewijnstichting een onderzoek naar de huidige stand van zaken op vlak van duurzaam ondernemen bij de 12 belangrijkste Belgische distributieketens.

Het onderzoek gebeurde door Forum ETHIBEL op basis van een uitgebalanceerde vragenlijst. Die lijst kwam tot stand na overleg met de distributiesector en een hele rits maatschappelijke actoren. Zowel het milieubeleid, als het sociaal (intern en extern) en het economische beleid werden onderzocht. Dit leidde tot enkele verrassende resultaten.
 

Krachtvoer voor dialoog

De unieke samenwerking die dit onderzoek mogelijk maakte, kwam tot stand in 2003 in het kader van de projectoproep 'Krachtvoer voor dialoog' van de Koning Boudewijnstichting. Een kerngroep samengesteld met Forum Ethibel, NBV, KBS én vertegenwoordigers van Test-Aankoop (consumenten) en FEDIS (distributie) volgde het project op de voet.

 

Het Netwerk Bewust Verbruiken en Forum Ethibel ETHIBEL wilden met hun initiatief de distributiesector aanzetten tot een meer duurzaam beheer. Om meer impact te hebben, betrokken ze de distributeurs zelf, consumenten, vakbonden en NGO's bij het opstellen van een reeks thema's en indicatoren die ze wilden onderzoeken. Dit gebeurde in 2005.

De 12 grootste distributeurs die actief zijn op het gebied van voeding werden vervolgens in het voorjaar van 2006 onderzocht: Aldi, Bio Shop, Carrefour, Champion-Mestdagh, Colruyt, Cora, Delhaize, Intermarché, Lambrechts-Spar, Lidl, Makro en Match. Forum ETHIBEL volgde daarbij zijn gewone werkwijze: de 12 bedrijven kregen een enquêteformulier toegestuurd en de ontvangen antwoorden werden vervolgens gecontroleerd door andere bronnen te raadplegen, zoals de website en vooral de "maatschappelijke stakeholders" (vakbonden, NGO's en verenigingen, leveranciers, enz.).

Resultaten

Alle betrokkenen zijn het erover eens dat de resultaten van het onderzoek bemoedigend zijn. Over het algemeen gelden in de sector van de grootdistributie goede arbeidsvoorwaarden (bv. 35-urenweek) en wordt het sociaal overleg gerespecteerd. Uit het onderzoek blijkt ook dat de verschillende winkelketens de voorbije jaren positieve initiatieven hebben genomen die verder gaan dan hun wettelijke verplichtingen. Zo hebben zij op het vlak van milieubescherming bijvoorbeeld beslist om hun prestaties te verbeteren qua energiebeheer (aankoop van groene stroom, betere isolatie, hergebruik van warmte, enz.), afvalbeheer (aanbieden van herbruikbare alternatieven in plaats van plastic wegwerptassen) en vervoer (mobiliteitsplan voor het personeel, beperking van de leveringstrajecten en opleiding van chauffeurs, ontwikkeling van transport per binnenschip, enz.).

Het onderzoek wijst ook op een andere grote uitdaging: een vertrouwensrelatie uitbouwen tussen producenten en distributeurs op lange termijn. De distributiebedrijven worden steeds belangrijker en zij kunnen op verschillende manieren gebruik maken van deze machtspositie. Momenteel bestaat er een sterke druk op de prijzen die worden betaald aan de producenten en worden steeds strengere eisen gesteld, wat niet altijd te verzoenen valt met de principes van duurzame ontwikkeling. Met betrekking tot de relaties op lange termijn wijzen de respondenten van de enquête ook op het positieve initiatief van FEDIS dat een specifiek lastenboek heeft uitgewerkt voor kleine leveranciers, om hun zo de mogelijkheid te bieden hun producten blijvend te verkopen aan de grote distributeurs.

Toekomst

In de nabije toekomst wensen de promotoren van het project voort te bouwen op de constructieve dynamiek die is ontstaan. Zij willen de dialoog verderzetten - rekening houdend met de lessen uit dit pilootproject - onder meer met het oog op het ontwikkelen van een "barometer voor duurzame ontwikkeling" die de evolutie op het vlak van duurzaamheid in de sector kan opvolgen.

Test-Aaankoop en Netwerk Bewust Verbruiken erkennen dat de distributiesector vooruitgang boekt, maar zij vragen grotere inspanningen om de consumenten beter te informeren en om producten aan te bieden die afkomstig zijn uit meer duurzame en ethisch verantwoorde productieketens.

Bij FEDIS zal de recent opgerichte commissie 'Duurzame Ontwikkeling' nieuwe concrete initiatieven ontwikkelen waarmee de leden hun prestaties kunnen verbeteren. Zie ook de reactie van FEDIS op de doorlichting en de voorstellen voor verdere acties

Downloads

Hieronder kan je de volgende documenten downloaden in pdf-formaat (openen met Acrobat Reader):

Deze tekst en de documenten in het Frans

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw website:
Reactie:
yvComment v.1.22.0